نمایش نتایج: از شماره 1 تا 1 , از مجموع 1

موضوع: آشنایی با آب بازان - پستانداران آبزی

  1. #1

    آخرین بازدید
    جمعه ۰۷ آبان ۹۵ [ ۰۷:۲۷]
    تاریخ عضویت
    ۸۷-۰۲-۰۲
    نوشته ها
    136
    امتیاز
    8,092
    سطح
    1
    Points: 8,092, Level: 1
    Level completed: 99%, Points required for next Level: 0
    Overall activity: 79.0%
    سپاس ها
    3,469
    سپاس شده 1,182 در 136 پست

    پیش فرض آشنایی با آب بازان - پستانداران آبزی

    آشنایی با خانواده های آب بازان

    آب بازان پستانداراني آبزي هستند و تمام عمر خود را در آب مي‌گذرانند. بدن اين حيوانات براي زندگي در داخل آب تغيير شكل يافته و شباهت زيادي به ماهي پيدا كرده است. گردن ندارند، دم به باله دمي تبديل شده و اين باله برخلاف باله دمي‌ماهي‌ها، نسبت به سطح آب حالت افقي دارد، حركت و پريدن حيوان به خارج از آب به وسيله بالا و پايين بردن آن انجام مي‌گيرد. پا ندارند، دست‌ها به باله‌هاي سينه‌اي تبديل شده است، كه مانند فرمان اتومبيل جهت حركت را تعيين مي‌كنند. باله‌هاي سينه‌اي از نظر شكل و اندازه متفاوت هستند در برخي مانند نهنگ گوژپشت دراز و در برخي مانند دلفين قاتل، پهن و پارو مانند نهنگ گوژپشت دراز و در برخي مانند دلفين قاتل، پهن و پارو مانند.
    در قسمت پشت، باله پشتي كوچكي وجود دارد كه در وسط پشت و يا عقب تر قرار دارد. اين باله در برخي بلند و خميده، در برخي بسيار كوچك و يا اصلاً وجود ندارد. لاله گوش ندارند. بيني يك يا دو سوراخ دارد كه در بالاترين ناحيه سر قرار گرفته‌اند سوراخ‌هاي بيني براي جلوگيري از ورود آب به داخل آنها قابل انسدادند. آب‌بازان مانند ساير پستانداران شُش دارند و براي نفس كشيدن به سطح آب مي‌آيند. پوست آنها صاف و بدون مو است، موهاي كوتاهي كه در اطراف دهان جنين بعضي از نهنگ‌هاي بدون دندان وجود دارد با بالا رفتن سن حيوان از بين مي‌رود. به منظور افزايش سرعت و جلوگيري از هدر رفتن گرماي بدن، غدد پستاني و اندام‌هاي تناسلي و دفعي پنهان است.
    آب‌بازان فاقد غدد توليد كننده عرق و توليد كننده چربي هستند، يك لايه فيبري در زير پوست دارند كه به وسيله چربي و يا روغن پر مي‌شود. اين لايه به عنوان عايق عمل نموده، دماي بدن را در آب‌هاي سرد حفظ مي‌كند. علاوه بر آن لايه چربي به عنوان منبع ذخيره انرژي عمل مي‌كند و در اعماق آب نيز باعث كاهش فشار آب بر بدن مي‌شود. قطر لايه چربي در برخي از نهنگ‌هاي بدون دندان ممكن است از نيم متر تجاوز كند. در زماني كه آب‌بازان به اعماق آب فرو مي‌روند جريان خون در سطح بدن و ماهيچ‌ها كاهش مي‌يابد. همچنين با كم شدن ضربان قلب از ميزان اكسيژن مصرفي نيز كاسته مي‌شود.
    نهنگ‌هاي با دندان معمولاً صداهاي متعددي در زير آب ايجاد مي‌كنند، يكي از صداها به صورت كليك‌هاي منظم است. اغلب محققين بر اين باورند كه امواج صوتي در محوطه پيچيده‌اي واقع در حفره بيني توليد مي‌گردد. اين امواج پس از متمركز شدن در ناحيه مِلون (Melon) كه محوطه‌اي سرشار از روغن در جلو پيشاني است به بيرون فرستاده مي‌شوند. امواج صوتي دريافتي نيز از طريق آرواره زيرين كه داراي توده‌هاي سرشار روغن است مستقيماً به گوش داخلي هدايت مي‌گردند. اين سيستم بازيابي امواج (Echo-Location) اغلب براي آگاهي از وضعيت محيطِ اطراف و جستجوي غذا مورد استفاده قرار مي‌گيرد. صداي ديگر صداي سوت مانندي است كه معمولاً براي ارتباط با يكديگر به منظور مشخص كردن محدوديت‌ها، حركت‌هاي دسته جمعي و انتقال اطلاعات در مورد غذا، خطر و ساير فاكتورها به اعضاء گروه به كار مي‌رود. چنين به نظر مي‌رسد كه نهنگ‌هاي بدون دندان فقط صداهاي سوت مانند را توليد مي‌كنند. چشم‌هاي اكثر آب‌بازان براي ديدن در زير آب تطابق يافته است. آنها همچنين قادرند بيرون آب را نيز به خوبي ببينند. حس بويايي در نهنگ‌هاي بدون دندان وجود ندارد و در نهنگ‌هاي با دندان نيز بسيار كم است. آب‌بازان معمولاً يك بچه مي‌زايند كه حدود يك سوم تا يك چهارم طول بدن مادر است. به مجرد زايمان، نوزاد جهت تنفس به سطح آب مي‌آيد. اغلب آب‌بازان نوزاد خود را با فشار به طرف سطح آب مي‌رانند بعد از اين كه نوزاد تنفس كرد قادر است همراه مادر به زير آب برود. آب‌بازان دو نوك پستان دارند كه در دو طرف دستگاه تناسلي قرار دارد. پستان‌ها گنجايش شير زيادي دارند. آنها با انقباضِ ماهيچه‌ها شير را به دهان بچه تزريق مي‌كنند.
    راسته آب‌بازان شامل دو زير راسته است، زير راسته نهنگ‌هاي بدون دندان (MYSTACETI) كه به عوض دندان تيغه‌هاي بلندي (بالن) در دهان دارند و زير راسته نهنگ‌هاي با دندان (ODONTOCETI) كه داراي دندان مي‌باشند.
    تاكنون از نهنگ‌هاي بدون دندان يك خانواده به نام نهنگ‌هاي شكيل و از نهنگ‌هاي با دندان سه خانواده به نام نهنگ‌هاي اسپرم، دلفين‌ها و پورپويزها در آب‌هاي خليج‌فارس و درياي عمان شناسايي شده است كه مجموعاً تعداد 18 گونه را شامل مي‌گردند.

    خانواده نهنگ های شکیل ( وال ها ) FAMILY BALAENOPTERIDAE

    افراد این خانواده جثه ای بسیار بزرگ ( نهنگ آبی به طول 33 متر بزرگ ترین پستاندار دنیا ) تا متوسط دارند . ماده از نر پها بزرگترند نهنگ های شکیل دندان ندارند ولی با جای دندان تیغه های شاخی مثلثی شکل بلندی به نام بالن دارند که به دو طرف سقف دهان چسبیده اند، معمولاً در جلوی دهان به هم وصل می شوند، تعداد آنها در هر طرف دهان ممکن است به 480 عدد برسد. سطح بیرونی تیغه ها صاف ولی سطح داخلی آن از موهای متراکمی پوشیده شده است که مانند آبکش عمل می کند. نهنگ های شکیل بر خلاف جثه بزرگشان از موجودات بسیار ریز داخل آب تغذیه می کنند. برای تغذیه، در حالی که دهانشان باز است به سمت توده غذا شنا می کنند. آنها آب زیادی وارد دهان می کنند، سپس بیرون دادن آب و فیلتر کردن آن، مواد غذائی را که معمولاً توده های پلانکتون جانوری و دیگر موجودات کوچک آبزی است توسط تیغه های شاخی و موها در دهان نگه می دارند. نهنگ های شکیل دو سوارخ تنفسی در بالای سر دارند. به منظور دم و بازدم به سطح آب می آیند، و پس از پر کردن ریه ها از هوا، به زیر آب فرو می روند. اغلب آنها در موقع بازدم، هوا و بخار آب و احتمالاً ترشحات سینوس ها را، به شکل یک فواره بلند و ابر مانند از سوراخ های تنفسی بیرون می دهند. در ناحیه سینه و گلوی نهنگ های شکیل شیارهای طولی عمیقی وجود دارد که تعداد آنها گاهی به 100 عدد و عمق آنها گاهی به 50 سانتی متر می رسد. تا حیوان بتواند مقدار زیادتری آب و مواد غذایی را در دهان خود جای دهد. اکثر نهنگ ها صدایی ناله مانند تولید می کنند که در برخی از فاصله صدها کیلومتر قابل شنیدن است. چنین تصور می شد که تمام نهنگ های شکیل مهاجر هستند و تابستان ها را در آب های مناطق سرد شمالی می گذرانند ولی بر اساس مشاهدات اخیر، از اواخر بهار تا اواخر تابستان سال 1386 لاشه چهار نهنگ که یکی از آنها نهنگ گوژپشت بود در سواحل ایران مشاهده گردید که نشانه حضور این نهنگ ها در فصل تابستان می باشد. برخی از محققین علت این حضور را وقوع توفان گونو در دریای عمان و بوجود آمدن اختلال در مسیر حرکتی آنها می دانند. نهنگ ها معمولاً در آب های سرد به سر می برند ولی جفت گیری و زایمان اغلب در فصل زمستان و در آب های گرم انجام می گیرد.
    ارزش اقتصادی : در گذشته به صورت گسترده از گوشت، چربی، استخوان، و روغن سر آنها استفاده های زیادی می گرید، و هر ساله هزاران نهنگ به وسیله کشتی های مخصوص و مجهز به توپ شکار می شدند.
    وضعیت فعلی : در حال حاضر از تعداد و وضعیت نهنگ های شکیل اطلاعات کافی در دست نیست. گاهی اوقات اجساد این حیوانات در سواحل ایران مشاهده می شود. به علت کم شدن مواد غذایی، آلودگی آب ها و تردد زیاد کشتی ها و گاهی برخورد با آنها در سال های اخیر کمتر مشاهده می شوند. بر اساس برآوردهای انجام شده، در قرن بیستم حدود دو میلیون نهنگ توسط شکارچیان کشته شده است. طبق آمار موجود در حال حاضر فقط حدود 500 نهنگ آبی و 15 هزار نهنگ باله پشتی در جهان باقی مانده است. امروزه با توجه به خطری که نسل نهنگ های شکیل را تهدید می کند شکار اغلب گونه های آن در جهان ممنوع شده است.
    از خانواده نهنگ های شکیل تاکنون پنج گونه در آب های خلیج فارس و دریای عمان مشاهده شده است.

    خانواده‌ي نهنگ اسپرم FAMILY PHYSETERIADAE
    اين خانواده نيز مانند دلفين‌ها و پورپويزها يكي از اعضاء زيرراسته نهنگ‌هاي با دندان به‌شمار مي‌رود. افراد اين خانواده همگي داراي يك سوراخ بيني هستند كه در سمت چپ پوزه قرار دارد.
    از اين خانواده تاكنون يك گونه از درياي عمان گزارش شده است.

    خانواده دلفين‌ها FAMILY DELPHINIDAE
    (بندرعباس: كَرابو) (ميناب: دوخس) (بوشهر: فيسُو) (بندر لنگه: سيسكو) (جاسك: گوخو) (كُنارك: تينگو)
    خانواده‌ي دلفين‌ها از زيرراسته‌ي نهنگ‌هاي دندان‌دار محسوب مي‌شوند. اكثر آنها بدني استوانه‌اي‌شكل، پوزه‌اي دراز شبيه منقار پرندگان دارند. تعداد دندان‌هاي دلفين‌ها در بعضي از گونه‌ها از 260 عدد تجاوز مي‌كند. ولي برخي ديگر نظير دلفين يونس بين 4 تا 14 دندان آن هم اغلب در فك پايين دارند. باله‌هاي سينه‌اي بزرگ است، رنگ بدن در اغلب آنها خاكستري تا سياه است ولي رنگه همه‌ي آنها پس از مرگ معمولاً به‌طور كامل سياه مي‌شود. دلفين‌ها فقط يك سوراخ بيني دارند. جمجمه‌ي آنها نامتقارن است كه علت آن را وجود فقط يك سوراخ بيني مي‌دانند. دلفين‌ها بر خلاف وال‌ها در موقع بازدم، هوا و بخار آب را به‌صورت فواره بيرون نمي‌دهند. تنفس با صداي هيس كوتاه و يا پف‌مانند همراه است. اين حيوانات از ماهي‌ها و ساير آبزيان تغذيه مي‌كنند. بسيار باهوش، بازيگوش و قابل تربيت هستند. دلفين‌ها فعال‌ترين و پرسرعت‌ترين خانواده از راسته آب‌بازان به‌شمار مي‌روند. آنها مرتب به سطح آب مي‌آيند و پرش‌هاي جالبي دارند. برخي از گونه‌ها كشتي‌ها را تعقيب مي‌كنند و در جلوي آن به جست‌وخيز مي‌پردازند. دلفين‌ها معمولاً در گروه‌هايي بزرگ و كوچك و گاهي پنج‌تايي، جفت و تكي مشاهده مي‌شوند. برخي اوقات ممكن است براي جنگيدن جمع شده و به حيوان مزاحم حمله كنند. آنها قادرند كوسه‌هاي بزرگ را بكشند. در بين دلفين‌ها روحيه همكاري وجود دارد. گاهي اوقات يك يا چند دلفين به كمك دلفين مجروح و يا بيمار و يا در حال زايمان مي‌آيند و او را براي نفس كشيدن به طرف سطح آب فشار مي‌دهند. گزارش‌هايي مبني بر نجات انسان‌هاي در حال غرق شدن و يا نجات افراد از حمله كوسه توسط دلفين‌ها وجود دارد. دلفين‌ها به‌خصوص دلفين‌هاي بيني‌بطري در مواردي رفتار بسيار دوستانه‌اي با انسان دارند. گاهي اوقات اجازه مي‌دهند كه شناگران آنها را بگيرند و حتي بر پشت آنها سوار شوند. در مواردي نيز مكان‌هاي ماهي را به ماهي‌گيران نشان مي‌دهند و حتي ماهي‌ها را به سمت تورهاي ماهي‌گيري مي‌رانند.
    ارزش اقتصادي: در اكثر باغ‌وحش‌ها و بعضي از سيرك‌ها، دلفين‌ها را به‌منظور انجام نمايش‌هاي مختلف تربيت مي‌كنند. دلفين‌ها يكي از مهم‌ترين جاذبه‌هاي طبيعت‌گردي كشورمان محسوب مي‌شوند. همه‌ساله افراد زيادي براي تماشاي دلفين‌ها به خليج فارس و درياي عمان عزيمت مي‌كنند. در منطقه جاسك همه ساله تعداد زيادي دلفين از شهريورماه تا آبان‌ماه مشاهده مي‌شود. آب‌هاي ساحلي اطراف جزيره‌ي قشم و جزيره‌ي هنگام نيز يكي ديگر از مناطق تجمع دلفين‌ها مي‌باشد. گوشت و چربي آنها نيز داراي ارزش تجاري است.
    وضعيت فعلي: در حال حاضر از وضعيت دلفين‌هاي موجود در آب‌هاي ايران اطلاعات چنداني در دست نيست. آنها در تمام مناطق خليج فارس و درياي عمان از مناطق ساحلي تا دور از ساحل مشاهده مي‌گردند. چنين به‌نظر مي‌رسد كه دلفين‌ها بر خلاف نهنگ‌هاي بدون دندان مهاجرت‌هاي طولاني ندارند و جابجايي آنها معمولاً محلي و يا ناحيه‌اي و عمدتاً براي جستجوي غذا است. در حال حاضر مهم‌ترين عامل مرگ‌ومير دلفين‌ها در جهان، گرفتار شدن آنها در تورهاي صيادي پرساين است كه بيش از 95 درصد را به‌خود اختصاص داده است. در ايران نيز با توسعه صيد صنعتي ماهي تون توسط تورهاي پرساين كه از دهه‌ي 70 شروع شده است، صيد ضمني دلفين‌ها به‌صورت گله‌اي نيز افزايش يافته است. در اوايل مهرماه سال 1386 حدود 80 دلفين فرفره در 13 كيلومتري شرق جاسك بين روستاي بياهي و روستاي كرتي تلف گرديدند. اكثر كارشناسان و صيادان محلي علت اين تلفات را ناشي از گرفتار شدن دلفين‌ها در تور كشتي‌هاي بزرگ صيادي مي‌دانند (آثار چنگك بر روي بدن برخي از دلفين‌ها كاملاً مشخص بود و لاشه‌ها از هم حدود 700 متر فاصله داشتند). در اوايل آبان‌ماه سال 1386 نيز تعداد 73 دلفين كه گونه‌ي آنها دلفين راه‌راه تشخيص داده شد در 70 كيلومتري غرب شهر جاسك نزديك روستاي كوه مبارك به‌طور دسته‌جمعي به ساحل آمده و همگي آنها تلف شدند. هنوز علت اين مرگ‌ومير مشخص نشده است.
    گرفتار شدن در تورهاي پرساين، آلودگي آب، بيماري‌ها و همچنين اختلال در سيستم شنوايي و رديابي دلفين‌ها مي‌تواند از عوامل اين مرگ‌وميرها باشد. كم‌شدن مواد غذايي، تصادف با قايق‌هاي موتوري تندرو (چندين مورد آثار پروانه‌ي قايق موتوري بر روي پشت و باله دلفين‌هايي كه در اطراف جزيره‌ي قشم زندگي مي‌كنند مشاهده گرديد.) از ديگر عوامل مرگ‌ومير دلفين‌ها به‌شمار مي‌روند.
    از خانواده‌ي دلفين‌ها در آب‌هاي ايران در خليج فارس و درياي عمان تاكنون 11 گونه شناسايي شده است.

    خانواده‌ي پورپويزها FAMILY PHOCOENIDAE
    افراد اين خانواده شباهت زيادي به دلفين‌ها دارند. جثه‌ي آنها كوچك است (طول بدن از دوونيم‌متر كوتاه‌تر است). بر خلاف اكثر دلفين‌ها، پوزه‌ي كوتاه و فاقد منقار و يا داراي منقار كوتاهي است. دندان‌ها نوك‌پهن هستند. باله‌ي پشتي كوچك و مثلثي‌شكل است. بعضي از گونه‌ها نيز فاقد باله‌ي پشتي هستند. پورپويزها نيز مانند دلفين‌ها فقط يك سوراخ تنفسي دارند.
    ارزش اقتصادي: در بعضي از باغ‌وحش‌ها از آنها نگهداري مي‌كنند. گوشت پورپويزها نيز ارزش تجاري دارد. گاهي اوقات توسط كوسه و دلفين قاتل شكار مي‌شوند.
    از خانواده‌ي پورپويزها تاكنون يك گونه از خليج فارس و درياي عمان گزارش شده است.






    منبع:irandeserts
    ویرایش توسط عباس ترابیان : جمعه ۱۷ مرداد ۹۳ در ساعت ۲۲:۰۷

  2. 10 کاربر از پست مفید سیلوردالر سپاس کرده اند .

    berkeh (دوشنبه ۲۰ مرداد ۹۳),best (شنبه ۱۸ مرداد ۹۳),ghost (شنبه ۱۸ مرداد ۹۳),Melix (یکشنبه ۱۹ مرداد ۹۳),N!MA (جمعه ۱۷ مرداد ۹۳),عباس ترابیان (جمعه ۱۷ مرداد ۹۳),shabnam (یکشنبه ۱۹ مرداد ۹۳),shark (شنبه ۱۸ مرداد ۹۳),swordfish (یکشنبه ۱۹ مرداد ۹۳),کتابگرد (یکشنبه ۱۹ مرداد ۹۳)

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •