قاره قطب جنوب (آنتاركتيكا Antarctica)، قاره منجمدي است كه قطب جنوب زمين را احاطه كرده است و درياهاي بسيار سرد و منجمد آن را احاطه كرده اند. قاره قطب جنوب خانه بسياري از جانوران است. به ويژه درياهاي قاره قطب جنوب سرشار از زندگي هستند واز پلانكتون ميكروسكوپي گرفته تا بزرگ ترين جانوري كه تاكنون بر روي زمين زندگي كرده است، يعني نهنگ آبي در این دریاها زندگی می کنند. قاره قطب جنوب سردترين، پربادترين و خشك ترين مكان روي زمين است. سردترين دمايي كه تاكنون بر روي زمين ثبت شده مربوط به قاره قطب جنوب است و نزديك به 129- فارنهايت (89- سانتي گراد) بوده است. اما در خشكي قاره قطب جنوب اشكال زيادي از زندگی وجود ندارد. بيشتر خشكي قاره قطب جنوب يك بيابان منجمد، با بارش كمتر از بيابان صحرا است (زير دو اينچ=پنج سانتي متر در سال). اما شگفت انگيز است كه 70 درصد آب تازه زمين در منطقه قطب جنوب منجمد شده است.
همه جانوران قاره قطب جنوب با زندگي در شرايط بي نهايت سرد تطبيق پيدا كرده اند. بعضي ها مثل نهنگ ها، سيل ها و پرندگان يك لايه عايق از چربي براي محافظت در مقابل سرما دارند. ديگران مثل بسياري از ماهي ها و حشرات، مواد شيميايي مخصوصي در خونشان دارند (پروتئين ضد انجماد) كه آنها را از منجمد شدن حفظ مي كند. بسياري از جانوران (مانند پنگوئن ها و سيل ها) يك شكل بدن فشرده و پوست ضخيم دارند که به حفظ گرماي بدنشان کمک می کند. پرندگان هم پرهاي پرهاي كرك دار ضدآبی دارند.
بعضی از جانوران در طول سردترين ماه هاي سال قاره قطب جنوب را ترك مي كنند. جانوراني مثل نهنگ هامپبك Humpback به آب هاي گرم تر مهاجرت مي كنند تا بعد از خوردن مقادير عظيمي کریل krill (نوعی سخت پوست قاره قطب جنوب) در آب هاي قاره قطب جنوب توليد مثل كنند. بسياري از جانوران ديگر (مثل پنگوئن امپراتور) در تمام سال در قاره قطب جنوب مي مانند.
بعضی از موجودات زنده قاره قطب جنوب عبارتند از: کریل که نوعی سخت پوست قاره قطب جنوب است و به وسیله جانوران دیگر به ویژه نهنگ ها خورده می شود، پرستوی دریایی قطبی، نهنگ آبی، پنگوئن امپراتور، نهنگ هامپبک، نهنگ مینک، اختاپوس، نهنگ قاتل، پنگوئن، ستاره دریایی، نهنگ اسپرم، ماهی مرکب که جانوری ده بازویی است، سیل ودل و زوپلانکتون.

آزمايش هاي اولیه بر روي نمونه های آب يك درياچه باستاني در نزديكي قطب جنوب نشان مي دهد اين درياچه ساكناني دارد كه در هيچ جاي ديگري از زمين يافت نمي شوند. اين درياچه وستوك نام دارد و در زیر توده اي یخ مدفون شده. با مطالعه DNA گونه هاي باکتری اي كه در وستوك يافت مي شوند مشخص شد كه آنها به هيچ يك از 40 زيرسلسله باكتري ها تعلق ندارند. دانشمندان اين موجودات را به عنوان حيات ناشناس و طبقه بندي شده قلمداد مي كنند و مي گويند اگر آنها بر روي مريخ يافت مي شدند آنها را مريخي مي ناميدند.
در سال های اخیر فرایندی این محیط زندگی را دستخوش تغییر و موجودات آن را در معرض تهدید قرار داده و آن گرم شدن سریع زمین است. براساس تحقیقات تنها سرعت گرم شدن غرب قطب جنوب سه برابر ميانگين جهاني است.
براساس يك مطالعه بخش غربی ورقه یخي قطب جنوب، دوبرابر ميزاني كه پيش از اين تصور مي شد گرم مي شود.
اين كشف براساس دماهاي ثبت شده در ایستگاه برد كه پایگاهي علمی در قطب جنوب است انجام شده. مطالعه انجام شده نشان دهنده افزایش چشمگیر دما يعني 4.3 درجه فارنهایت يا 2.4 درجه سانتیگراد در درجه حرارت متوسط سالانه از سال 1958 است. به اين ترتيب ميزان گرم شدن اين منطقه سه برابر سریعتر از ميانگين افزایش درجه حرارت سراسر جهان است و دو برابر آن چيزي است كه محققان در تحقیقات قبلی نشان داده بودند.

بعد از فضا و اعماق دریا، قطب هاي زمین خشن ترین آب و هوا را دارند و بدترين مكان برای زيست انسان شناخته مي شوند. به اين دليل نوع جدیدی از ساختمان با طراحي اي خاص ساخته شده كه مي تواند مقابل شرايط سخت قطب جنوب مقاومت كند و تحقيق در قطب جنوب را تسهيل كند.
اين ساختمان پاهايي هیدرولیک دارد كه مي تواند دراز شود و مانع از اين شود كه ايستگاه تحقيقاتي زير برف سنگين مدفون شود. همچنين پايه هاي اين ساختمان با اسکی هاي غول پيكري مجهز شده اند كه اجازه می دهد ايستگاه به مكان هاي جديدي يدك كشيده شود. اين ساختمان علاوه بر اين كه به محققان كمك مي كند در مقابل بادهايي با سرعت 100 مايل در ساعت و درجه حرارت هاي زير صفر و تاريكي هاي طولاني مدت دوام بياورند دارای یک فضای تفریحی و مجهز هم هست.






منبع:020