فرانتس یوزف هایدن (به آلمانی : Franz Joseph Haydn )
در 31مارس 1732 در روهراو زاده شد و در 31 مه 1809 در وین در گذشت. موسیقیدان اتریشی و یکی از سه استاد موسیقی دوره کلاسیک است.


زندگی


هایدن، در روستایی کوچک در روهراو اتریش زاده شد. پدرش چرخ ارابه می ساخت و هایدن کوچک تا شش سالگی به‌جز آوازهای عامیانه که پدرش دلبسته خواندن آنها بود و نیز رقص هایی روستایی که هنگام جشن و سرور در گوشه و کنار زادگاهش برپا می‌شد، چیزی از موسیقی نمی‌شناخت. در ۸ سالگی به
وین رفت تا به عضویت پسران آواز خوان کلیسای سن‌اشتفان درآید. در آن‌جا اگرچه صدای دلنشین او مورد توجه قرار گرفت، اما هیچ امکانی برای تحصیل آهنگسازی و هنر نوازندگی برایش فراهم نیامد و هنگامی که صدای خوشش را از دست داد او را بدون کمترین پول از سن‌اشتفان روانهٔ گوشهٔ خیابان کردند.
او درباره این دوره چنین گفته:
« با تدريس موسيقی به بچه‌های ۷، ۸ ساله بود که به زحمت می‌توانستم زنده بمانم »
او در آن ایام در تلاش بود تا فن آهنگ‌سازی را خود به تنهایی بیاموزد و همزمان به هر کاری که می‌توانست از جمله نوازندگی ویولون در گروه محبوب نوازندگان خیابان وین که اسباب سرگرمی و تفریح شبانهٔ مردم را فراهم می‌کرد می‌پرداخت.
هایدن گرچه خود را اسیر شغلش حس می‌کرد، اما بعدها در توصیفی خردمندانه از وضعیت خود چنین گفت : «آن‌جا نه‌فقط دلگرم به اقبال و پذیرش مداوم بودم بلکه در مقام رهبر ارکستر می‌توانستم تجربه کنم و دریابم که چه‌چیز سبب تقویت جلوه‌ای صوتی می‌شود یا آن را تضعیف می‌کند و به این ترتیب می‌توانستم به دلخواه خود ترکیب سازها را بهبود بخشم، آن‌ها را تغییر دهم و سازهایی را خذف یا اضافه کنم. از دنیا دور افتاده بودم.»
هایدن رهیاب سبک کلاسیک در تکامل بخشیدن به سمفونی و کوارتت زهی پیشرو بود. موتسارت و بتهوون از سبک او تاثیر پذیرفته بودند.
هایدن در سال ۱۸۰۹ هنگام اشغال وین توسط ارتش ناپلئون در ۷۷ سالگی در گذشت.


برخی از آثار



  • 104 سمفونی از جمله سمفونی مشهور شگفتی
  • 83 کوارتت زهی
  • 123 قطعه موسیقی مجلسی
  • 52 سونات برای پیانو
  • اوراتوریای آفرینش
  • 6 کوارتت برای فلوت و زهی ها
  • 6 سونات برای فلوت، ویلن، ویلنسل
  • 3 پیانو تریو
  • 6 کوارتت اپوس ۱ ( ۱۷۵۹/ ۱۷۵۷ )
  • 6 دیورتیمنتو ( کوارتت ) اپوس 2 (1760 / 1762)
  • 14 مس

اپرا ها :

  • Il diavolo Zoppo (1753 (شیطان لنگ )(از دست رفته)
  • Acide e Galatea (1762
  • la Canterina (1766
  • lo speziale (1768
  • le pescatrici (1769
  • L'infedeltà delusa (1777
  • L'incontro improvviso (1775
  • Il mondo della luna (1777
  • La vera costanza (1779
  • L'isola disabitata (1779
  • La fedeltà premiata (1781
  • Orlando Paladino (1782
  • Armida (1784
  • L'anima del filosofo (1791


کد:
http://fa.wikipedia.org/wiki/